In de Amsterdamse Watergraafsmeer onderzoekt bewonerscoöperatie MeerEnergie de ontwikkeling van een collectief warmtenet. Door procesregie en een gezamenlijk haalbaarheidsonderzoek te organiseren helpen wij bewoners, gemeente en partners om te bepalen of een coöperatief warmtenet daadwerkelijk realiseerbaar is.

Overzicht

• Opdrachtgever: MeerEnergie, gemeente Amsterdam en Firan
• Partners: bewonerscoöperatie MeerEnergie, gemeente Amsterdam, Firan
• Opgave: haalbaarheid van een coöperatief collectief warmtenet onderzoeken
• Aanpak P2: procesregie en opzet van de ontwikkelfase van het warmtenet
• Resultaat: plan van aanpak voor de ontwikkelfase en positief besluit over financiering

De bewonerscoöperatie MeerEnergie zag al vroeg kansen voor een lokaal warmtenet in de Watergraafsmeer. In de buurt is een restwarmtebron beschikbaar en honderden bewoners toonden interesse om hun woningen in de toekomst op een collectief warmtenet aan te sluiten.

Toen gemeente Amsterdam, Waternet en Liander werkzaamheden uitvoerden aan de ondergrondse infrastructuur, pleitte de coöperatie ervoor om alvast leidingen voor een toekomstig warmtenet mee aan te leggen. Dat gebeurde.

Maar een warmtenet aanleggen is één stap. De vraag daarna was groter: kan een coöperatief collectief warmtenet in deze wijk daadwerkelijk worden ontwikkeld?

Wij begeleiden dit traject met procesregisseurs Marinda Gaillard en Marieke Spits.

De uitdaging: een nieuw type samenwerking organiseren

Het initiatief bracht verschillende partijen samen met ieder een eigen rol:

• bewonerscoöperatie MeerEnergie als initiatiefnemer
• gemeente Amsterdam als grondeigenaar en investeerder in de eerste infrastructuur
• Firan als partner voor warmte-infrastructuur

Om het initiatief verder te brengen moest duidelijk worden hoe de ontwikkelfase georganiseerd kon worden. Welke organisatievorm past bij een coöperatief warmtenet? Hoe worden rollen verdeeld tussen bewoners, gemeente en marktpartijen? En welke stappen zijn nodig om van initiatief naar realisatie te komen?

Daarnaast speelde een praktische vraag: wie financiert de ontwikkelfase van het project?

Onze aanpak: samen de ontwikkelfase vormgeven

Wij begeleiden de betrokken partijen bij het opzetten van een gezamenlijke ontwikkelfase voor het warmtenet. Daarbij brengen we structuur aan in het proces en werken we samen aan een plan van aanpak.

Het project wordt georganiseerd langs verschillende werksporen, zoals techniek, wijkbereik en communicatie, governance en financiën. Zo ontstaat inzicht in wat nodig is om het initiatief verder te brengen.

Tegelijk ondersteunen we bij het opstellen van een onderbouwd plan voor de ontwikkelfase. Daarin wordt duidelijk welke activiteiten nodig zijn, welke middelen daarvoor nodig zijn en hoe de samenwerking tussen partijen wordt georganiseerd.

Het resultaat: een volgende stap voor het initiatief

Het gezamenlijke plan van aanpak vormt de basis voor een subsidieaanvraag bij de gemeenteraad van Amsterdam. Met deze aanvraag wordt financiering gevraagd voor de ontwikkelfase van het warmtenet.

De gemeenteraad besluit positief over deze aanvraag. Daarmee ontstaat ruimte om het initiatief verder uit te werken en te onderzoeken hoe het coöperatieve warmtenet daadwerkelijk gerealiseerd kan worden.

Waarom dit werkt

Nieuwe vormen van energievoorziening vragen om samenwerking tussen bewoners, overheden en marktpartijen. Door procesregie te organiseren en partijen gezamenlijk een ontwikkelstrategie te laten formuleren, ontstaat duidelijkheid over rollen, stappen en financiering.

Zo wordt een lokaal initiatief omgezet in een concreet traject richting realisatie.