Waterschappen hebben nieuw type omgevingsmanager nodig!

Waterschappen hebben nieuw type omgevingsmanager nodig!

Waterschappen zijn druk bezig hun nieuwe waterplannen (2016 – 2021) af te ronden. In veel van deze plannen zie je de ambitie om te  veranderen van een traditioneel naar binnen gerichte (beheers)organisatie, naar een naar buiten georiënteerde (maatschappelijke) organisatie. Een organisatie die met de buitenwereld haar  eigen opgaven wil realiseren. Dat vergt een andere benadering van de omgeving, en daarvoor is een ander type omgevingsmanager nodig.

De afgelopen jaren hebben waterschappen zich het vak omgevingsmanagement binnen het Integraal Projectmanagement Model (IPM) eigen gemaakt. Door de omgeving bij een project te betrekken en met de belangen van stakeholders rekening te houden wordt steun en vertrouwen opgebouwd. Hierdoor verloopt  de projectrealisatie makkelijker. Dit is een strategische benadering, waarbij  omgevingsmanagement als  instrument wordt ingezet. Een instrument om het project te realiseren binnen tijd, geld en scope. Partijen mogen daarin participeren, zolang dat bijdraagt aan het realiseren van het project. De omgevingsmanager draagt in  zijn rol vooral bij aan het beheersen van de projectomgeving. Een strategische benadering dus, met een focus  van binnen naar buiten.

De meer maatschappelijke oriëntatie van waterschappen vraagt een omgevingsmanager die openstaat voor ideeën van buiten en die binnenshuis ruimte creëert om deze ideeën te realiseren. Een omgevingsmanager die in staat is niet alleen in projectresultaten te denken maar een meer procesmatige benadering kiest om samen met stakeholders van buiten, (nieuwe) inzichten te adopteren om daarmee met de eigen beleidsdoelstellingen verrassende maar goede richtingen in te slaan. Waarom zou je als waterschap niet willen meewerken aan een initiatief van een buurtvereniging en een gemeente om een waterspeelplaats te realiseren in de openbare ruimte, als dat bijdraagt aan de waterbeleving in de samenleving? Het  vergt een open houding naar de omgeving en een omgevingsmanager die met de partijen in de omgeving, een opgave in gezamenlijkheid tot stand wil brengen. Resultaat: een gemeenschappelijk project, dat een breed scala aan maatschappelijke en publieke waarden realiseert. Ook al liggen die soms buiten de directe scope van de doelen van het waterschap zelf.

Dit is meer een communicatieve benadering van omgevingsmanagement. Niet het beheersen van de projectomgeving staat centraal, maar het aangaan van  nieuwe samenwerkingsverbanden en daarbinnen het creëren van een win-win situatie vanuit wederzijdse belangen. Termen als ‘consensus vorming’, het ‘bereiken van gemeenschappelijkheid’, en ‘gedeeld vertrouwen’ zijn in deze benadering belangrijk. Het biedt waterschappen meerwaarde: creatievere oplossingen, betere relaties voor de lange termijn en uiteindelijk duurzame samenwerkingsverbanden.

Dit nieuwe type omgevingsmanager vraagt naast een andere rolinvulling  ook een andere positie binnen de waterschap organisatie. Een positie buiten de IPM projectomgeving. Zichtbaar en  aanspreekbaar voor de buitenwereld, van waaruit hij in een  meer onafhankelijke procesrol, de ruimte krijgt om de samenwerking te zoeken en de verbinding te leggen met de omgeving.