Gelijkwaardig aan tafel zitten met behoud van eigen rol

Gelijkwaardig aan tafel zitten met behoud van eigen rol

'Ik denk niet dat we er uit gaan komen, hij denkt alleen maar aan zijn eigen belang', verzucht een onderhandelaar soms wanhopig. Zou de spreker in kwestie dan wel met het belang van de anderen aan tafel bezig zijn, of toch ook vooral met zijn eigen belang? En is dat erg?

Meestal hoor ik deze verzuchting van een ambtenaar, die in onderhandeling is met private partijen of individuele burgers. Hij is van mening dat alleen de overheid voor het algemeen belang kan staan. Daarbij blijft het vaak onduidelijk wat dat dan is, of wie er wel of niet bij 'algemeen' hoort. Toch is het niet zo vreemd dat dit geluid vanuit de overheid klinkt. Alle overheidslagen claimen de beste belangenafweging te kunnen maken, zij zien zichzelf als boven de partijen staand. Als dit ooit al zo geweest is, is het in snel tempo aan het veranderen. Overheden zijn een van de partijen aan tafel in een onderhandeling, weliswaar met een heel specifieke rol, maar ook met eigen belangen. Een overheid aan de onderhandelingstafel is niet per definitie neutraal.

'Hij denkt aan zijn eigen belang' is precies wat elke onderhandelaar te doen staat, daarvoor zit hij aan tafel. Om aan een overeenkomst te werken die zijn belang goed dient. Alle onderhandelaars aan tafel doen er verstandig aan om zich te realiseren dat dit voor de andere onderhandelaars aan tafel net zo is. En daarom bereik je alleen een overeenkomst als alle belangen goed gediend zijn. Dat is niet eenvoudig, maar wel te leren.

Kom naar de training Verbindend Onderhandelen en leer hoe je de belangen achter jouw standpunt kunt ontdekken, hoe je gezamenlijk de afwegingen maakt richting een duurzame overeenkomst en hoe je als overheid gelijkwaardig met behoud van je eigen rol aan tafel kunt zitten.

Blog van Marja van Schie, Verbindend Onderhandelaar p2